นายพีรพันธ์ คอทอง เลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยว่า เศรษฐกิจการเกษตรอาสา หรือ ศกอ. ถือเป็นอาสาสมัครที่มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนงานด้านเศรษฐกิจการเกษตรในระดับพื้นที่ โดยทำหน้าที่สนับสนุนการดำเนินงานของภาครัฐในการจัดเก็บรวบรวมข้อมูล รายงานสถานการณ์การผลิต และราคาสินค้าเกษตร เพื่อให้ข้อมูลมีความถูกต้อง ครบถ้วน และทันต่อสถานการณ์ ดังนั้น เพื่อเป็นการยกระดับศักยภาพของ ศกอ. ให้มีความพร้อมในการปฏิบัติงาน ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 สศก. จึงได้เดินหน้าขับเคลื่อนโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ “การพัฒนาศักยภาพเศรษฐกิจการเกษตรอาสา (ศกอ.) ประจำศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.)” ระดับภาค โดยเริ่มต้นคิกออฟ (Kick off) การอบรมในส่วนของ พื้นที่ภาคตะวันออกและภาคตะวันตก เป็นลำดับแรก ดำเนินการโดยสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 6 ชลบุรี (สศท.6) และสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 10 ราชบุรี (สศท.10) จัดขึ้นเมื่อวันที่ 18 – 19 ธันวาคม 2568 ณ โรงแรม แซนด์ดูนส์ เจ้าหลาว บีช รีสอร์ท จังหวัดจันทบุรี
เลขาธิการ สศก. กล่าวว่า การอบรมครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาศักยภาพ โดยมุ่งเน้นทั้งการยกระดับทักษะเดิม (Upskill) และการสร้างทักษะใหม่ที่จำเป็น (Reskill) ให้แก่ ศกอ. โดยเฉพาะการเพิ่มทักษะด้านดิจิทัลและการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในการรายงานข้อมูล เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจเชิงนโยบายและการแก้ไขปัญหาราคาสินค้าเกษตรอย่างยั่งยืน สอดรับกับนโยบายเกษตร 4.0 ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ปัจจุบัน สศก. มี ศกอ. ในความดูแลทั่วประเทศจำนวน 1,010 ราย ซึ่ง สศก. มีนโยบายที่จะส่งเสริมและพัฒนา ศกอ. ทั้งหมด ให้มีศักยภาพในการปฏิบัติงานที่สอดคล้องกับเทคโนโลยีในปัจจุบัน
สำหรับกลุ่มเป้าหมายในครั้งนี้ ประกอบด้วย ศกอ. จำนวน 146 ราย ครอบคลุมพื้นที่กว่า 125 อำเภอในภาคตะวันออกและภาคตะวันตก โดยหลังจากนี้ สศก. มีแผนที่จะดำเนินการจัดอบรมเพิ่มเติมให้ครอบคลุมทุกภูมิภาค เริ่มจากภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีกำหนดจัดขึ้นในเดือนมกราคมนี้ ส่วนภาคเหนือ ภาคกลาง และภาคใต้ มีกำหนดจัดขึ้นในช่วงประมาณเดือนพฤษภาคม 2569 เพื่อยกระดับคุณภาพข้อมูล เพิ่มความแม่นยำ และความทันเวลาในการจัดเก็บข้อมูลสารสนเทศการเกษตรตามปฏิทินการผลิต ซึ่งจะนำมาใช้เป็นฐานข้อมูลสำคัญในการวิเคราะห์สถานการณ์และกำหนดแนวทางแก้ไขปัญหาราคาสินค้า รวมถึงการสร้างความเข้มแข็งให้แก่เครือข่ายระดับภาคผ่านศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต (ศพก.) ทั้ง 882 ศูนย์ทั่วประเทศ
สำหรับการพัฒนาศักยภาพ ศกอ. ในครั้งนี้ ได้บูรณาการรูปแบบการเรียนรู้ทั้ง Onsite และ Online โดยเนื้อหาหลักสูตรประกอบด้วยการบรรยายสถานการณ์และแนวโน้มเศรษฐกิจการเกษตร ปี 2568 – 2569 นโยบายและมาตรการที่สำคัญด้านสินค้าเกษตร ตลอดจนการฝึกปฏิบัติ (Active Learning) ในหัวข้อสำคัญ เช่น 1. การใช้ประโยชน์แพลตฟอร์ม Big Data เกษตรระดับจังหวัด “AgriDataProv” 2. การทดลองรายงานราคาสินค้าเกษตรรายสัปดาห์ ผ่านแอปพลิเคชัน “ราคาฟาร์ม” (Farm Price) แบบ Real-time 3. การรายงานภาวะการผลิตสินค้าเกษตรรายเดือน ผ่าน Google Form ตามระเบียบวิธีการสำรวจปริมาณการผลิตพืช และ 4. การคำนวณต้นทุนการผลิตพืช และการสร้างการรับรู้สถานการณ์ด้านการตลาดที่รวดเร็วเพื่อนำไปปรับใช้และถ่ายทอดสู่เครือข่ายชุมชนต่อไป
การพัฒนา ศกอ. ให้เป็น Smart Volunteer นับเป็นปัจจัยสำคัญในการสนับสนุนการปฏิรูปภาคเกษตรไทย การได้รับข้อมูลที่แม่นยำและรวดเร็วจากพื้นที่ จะช่วยให้การบริหารจัดการและการตัดสินใจแก้ปัญหาของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะการแก้ไขปัญหาราคาสินค้าเกษตร ซึ่งจะส่งผลดีต่อความมั่นคงของเกษตรกรและเศรษฐกิจฐานราก ศกอ. ที่ผ่านการอบรมจะทำหน้าที่เป็นเครือข่ายในการรายงานราคา สถานการณ์ตลาด การผลิต และภัยธรรมชาติ รวมถึงเป็นสื่อกลางในการประชาสัมพันธ์นโยบายรัฐให้เกษตรกรได้รับทราบ เพื่อขับเคลื่อนแผนปฏิบัติการด้านการเกษตรและสหกรณ์ พ.ศ. 2566 – 2570 ให้บรรลุเป้าหมาย สอดคล้องกับนโยบาย ‘ตลาดนำ นวัตกรรมเสริมเพิ่มรายได้’ และการขับเคลื่อน 3 สร้าง คือ ‘สร้างรายได้ สร้างตลาด สร้างโอกาส’ โดย สศก. มุ่งมั่นพัฒนา ศกอ. ภายใต้แนวคิด 3 ประเด็น คือ 1) หาคนที่ใช่ 2) เติมให้เต็ม และ 3) เสริมเทคโนโลยีที่ใช้ต้องง่าย เพื่อให้เครือข่าย ศกอ. เป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนภาคเกษตรไทยต่อไป